10 książek, które warto przeczytać choć raz w życiu

Są książki, które zapewniają kilka godzin dobrej rozrywki, ale są też takie, które zostają z czytelnikiem na wiele lat. Wracamy do ich bohaterów, pojedynczych zdań i pytań, które pojawiły się podczas lektury. Nie zawsze są łatwe i nie każda musi spodobać się każdemu. Warto jednak dać im szansę.

Oto 10 książek, które warto przeczytać choć raz w życiu – nie dlatego, że „wypada”, ale dlatego, że każda z nich mówi coś ważnego o człowieku.

1. „Mistrz i Małgorzata” – Michaił Bułhakow

Diabeł przybywa do Moskwy, a wraz z nim rozpoczyna się seria niezwykłych, groteskowych i chwilami absurdalnych wydarzeń. Pod warstwą fantastycznej historii kryją się jednak pytania o dobro i zło, wolność, prawdę, władzę oraz miłość.

To książka, którą można czytać wielokrotnie i za każdym razem odnaleźć w niej coś innego. Dla jednego będzie satyrą, dla drugiego historią miłosną, a dla jeszcze innego opowieścią o ludzkiej naturze.

2. „Zbrodnia i kara” – Fiodor Dostojewski

Rodion Raskolnikow uważa, że niektórzy ludzie mogą przekraczać obowiązujące innych zasady. Postanawia sprawdzić swoją teorię w praktyce.

Dostojewski pokazuje jednak, że człowiek nie jest wyłącznie chłodnym rozumem. Sumienie, lęk, pycha i potrzeba przebaczenia okazują się silniejsze od najbardziej logicznych teorii.

To jedna z najważniejszych powieści o odpowiedzialności za własne czyny.

3. „Rok 1984” – George Orwell

W świecie Wielkiego Brata państwo kontroluje nie tylko zachowanie człowieka, lecz próbuje przejąć kontrolę również nad jego myślami, językiem i pamięcią.

Choć powieść powstała w pierwszej połowie XX wieku, wiele zawartych w niej pytań pozostaje zaskakująco aktualnych: gdzie kończy się bezpieczeństwo, a zaczyna kontrola? Jak język wpływa na sposób myślenia? Czy można odebrać człowiekowi prawdę?

„Rok 1984” jest jedną z tych książek, po których pewne pojęcia zaczynamy rozumieć zupełnie inaczej.

4. „Mały Książę” – Antoine de Saint-Exupéry

Na pierwszy rzut oka niewielka książeczka dla dzieci. W rzeczywistości jedna z najbardziej znanych opowieści o przyjaźni, samotności, odpowiedzialności i miłości.

Czytana w dzieciństwie mówi jedno. Przeczytana ponownie po dwudziestu czy trzydziestu latach potrafi znaczyć coś zupełnie innego.

Być może właśnie dlatego „Mały Książę” jest książką, do której warto wracać przez całe życie.

5. „Proces” – Franz Kafka

Pewnego ranka Józef K. dowiaduje się, że został oskarżony. Nie wie jednak, czego właściwie dotyczy zarzut.

Rozpoczyna walkę z niezrozumiałym systemem, którego zasad nikt nie potrafi mu jasno wyjaśnić. Kafka stworzył świat absurdalny, a jednocześnie niepokojąco znajomy.

„Proces” jest opowieścią o bezsilności jednostki, biurokracji, poczuciu winy i próbie odnalezienia sensu tam, gdzie wszystko wydaje się pozbawione logiki.

6. „Dżuma” – Albert Camus

Epidemia odcina Oran od świata. Jego mieszkańcy muszą zdecydować, jak zachować się w sytuacji, której nie mogą kontrolować.

Camus nie pisze jednak wyłącznie o chorobie. Dżuma staje się symbolem zła, cierpienia i wszystkiego, co niespodziewanie burzy zwyczajne życie.

Najważniejsze okazuje się pytanie: co człowiek powinien zrobić, kiedy nie może naprawić całego świata, ale może pomóc drugiemu człowiekowi?

7. „Lalka” – Bolesław Prus

Miłość Stanisława Wokulskiego do Izabeli Łęckiej jest tylko jednym z wymiarów tej niezwykle bogatej powieści.

„Lalka” opowiada również o marzeniach, ambicji, pieniądzach, różnicach społecznych i świecie, w którym człowiek próbuje znaleźć własne miejsce.

Co ciekawe, przeczytana wiele lat po szkolnej lekturze często okazuje się znacznie ciekawsza, niż ją zapamiętaliśmy.

8. „Sto lat samotności” – Gabriel García Márquez

Historia rodziny Buendíów obejmuje kilka pokoleń, a rzeczywistość nieustannie miesza się tutaj z czymś niezwykłym i niemal baśniowym.

Miłość, wojny, narodziny, śmierć i rodzinne błędy powtarzają się w kolejnych pokoleniach.

To książka o pamięci, przemijaniu i samotności, ale również o tym, jak historia zatacza koło, jeśli człowiek nie potrafi wyciągać z niej wniosków.

9. „Imię róży” – Umberto Eco

Średniowieczny klasztor, tajemnicze zgony i franciszkanin Wilhelm z Baskerville próbujący rozwikłać zagadkę.

Na poziomie fabularnym jest to świetnie skonstruowana powieść kryminalna. Pod powierzchnią kryje się jednak znacznie więcej: spór o wiedzę, prawdę, religię, władzę i wolność myślenia.

To książka dla osób, które lubią powieści wymagające, ale wynagradzające uważną lekturę.

10. „Stary człowiek i morze” – Ernest Hemingway

Stary rybak Santiago przez wiele dni nie potrafi złowić żadnej ryby. W końcu wypływa daleko w morze i rozpoczyna samotną walkę z ogromnym marlinem.

Historia jest niezwykle prosta, ale właśnie w tej prostocie tkwi jej siła.

To opowieść o godności, wytrwałości, samotności i walce podejmowanej nawet wtedy, gdy zwycięstwo nie jest pewne.

Czy istnieje jedna lista książek dla każdego?

Oczywiście nie. Każdy czytelnik stworzyłby własną dziesiątkę. Jedni umieściliby tutaj „Braci Karamazow”, inni „Władcę Pierścieni”, „Buszującego w zbożu”, „Solaris” albo „Przeminęło z wiatrem”.

I właśnie na tym polega piękno czytania.

Dobra książka nie musi dawać gotowych odpowiedzi. Czasami wystarczy, że pozostawi w człowieku pytanie, którego wcześniej sobie nie zadawał.

Warto również pamiętać, że literatura nie starzeje się tak szybko jak jej papier. Stare wydanie znalezione po latach na półce antykwariatu może zawierać dokładnie tę samą historię, która kiedyś zmieniła sposób patrzenia na świat poprzedniego właściciela.

A później może zrobić to samo z nami.

grafika i opis: ChatGPT